Month of Photography in Minsk

13.09.2019

Аўтар артыкула: Анастасия Рунец

10 верасня ў Мінску пачаўся Месяц Фатаграфіі. Рэдакцыя dadalog схадзіла на адкрыццё ў галерэю "Ў" і паразмаўляла з арганізатарам Андрэем Лянкевічам і куратаркай галоўнай экспазіцыі Антанінай Сцебур. Пра тое, чаму людзі ходзяць на фотавыставы ў век Інстаграма і што рабіць пачаткоўцу фатографу.

Што такое Месяц Фатаграфіі

Месяц ФатаграфііІ ў Мінску праходзіць ужо шосты раз, каманда фестывалю кожны год здзіўляе нечаканымі канцэпцыямі, цікавымі праектамі і ўдзельнікамі. Сёлета ў рамках фестывалю адкрыецца амаль два дзясяткі выстаў, пройдзе некалькі кінапаказаў, будуць лекцыі і семінары і, упершыню за гісторыю Месяца фатаграфіі, Партфоліа-рэўю, на якім любыя жадаючыя змогуць абмеркаваць свае працы з арт-крытыкамі, куратарамі фестываляў і знакамітымі мастакамі з Беларусі і іншых краін. Склад журы і праўда ўражвае.

Тэма 2019

Пачынаючы з 2016 работы галоўнай экспазіцыі Месяца фатаграфіі з розных бакоў разглядаюць тую ці іншую тэму. У гэтым годзе каманда фестывалю прапануе падборку серый, прысвечаных канцэпцыі гісторыі.

Тэма вельмі складаная і аб'ёмная, таму падзелена на тры блокі: сацыяльная харэаграфія, рэ\дэканструкцыя гісторыі і зазоры гісторыі.

Выставы

У рамках блока сацыяльнай харэаграфіі прадстаўлены праекты "New Olympia" Сяргея Гудзіліна і "Балтыйскі шлях" Рамуалдаса Пажэрскіса, на пытанні рэ\дэканструкцыя гісторыі адкажуць Максім Ясінскі ў праекце "кампрамісы" і Маша Святагор, якая выкарыстоўвае тэхніку калажа. Гэтая тэма таксама закранута у працы "Рэканструкцыя" фатографа Аляксандра Гронскага. Адным з праектаў блока зазоры гісторыі стала серыя нямецкага мастака Сымона Менэра "Комплекс назірання", прысвечаная даследаванню архіваў Штазі.

Выставы можна будзе ўбачыць у галерэі сучаснага мастацтва " Ў”,Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў, Літаратурным музеі Максіма Багдановіча, Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь, у прасторы "Кніжная шафа" і Цэнтры гарадскога жыцця ў Гродне. Больш інфармацыі на сайце Месяца фатаграфіі ў Мінску.

Мы папрасілі арганізатараў адказаць на некалькі пытанняў

Андрэй Лeнкевич
дырэктар

Антаніна Стебур
кураторка галоўнай экспазіцыі

- Месяц фатаграфіі ў Мінску 2019 - ужо шосты па ліку. Як у вас гэта атрымалася?

Андрэй: Мы працавалі і збіралі вакол сябе людзей - іншага спосабу няма. Хоць, напэўна, усё ж такі ёсць - вельмі шмат грошай, але ў нас іх няма, таму мы ідзем па самым складаным шляху. Мы робім тое, што нам падабаецца, мы любім яго. Грошы прыходзяць і сыходзяць. Можна зрабіць на іх нешта добрае, але атрымліваецца не часта.

Антаніна: Месяц фатаграфіі - вялікая магчымасць для беларускага гледача ўбачыць іншую фатаграфію, паглядзець на тое, якая фатаграфія сёння, выйсці з зоны звыклых уяўленняў. Прыходзячы сюды трэба быць гатовым да таго, што гэта будзе не зусім тая фатаграфія або зусім не тая фатаграфія, да якой мы прывыклі. Разам з тым гэта магчымасць паглядзець і на беларускіх фатографаў і мастакоў, і ўбачыць знакавыя імёны. Напрыклад, не трэба выязджаць кудысьці, каб убачыць працы Майкла Крыстафера Браўна.

- Чаму людзі ходзяць на фотавыставы, калі ёсць Instagram?

Андрэй: Выстава - закончанае выказванне, Instagram - стужка, якая пралятае і памірае. Колькі там мы глядзім на фатаграфію? Паўсекунды? Трыццаць мілісекунд? А тут ёсць глыбокая інтэлектуальная праца куратара. Выбар тэм, работ, інтэрпрэтацыя - гэта і ёсць мастацтва. Гэта тое, што даводзіць фатаграфію да нейкай ступені гатоўнасці, як алмаз, які паліруюць. А Instagram - гэта ж порна, затое смачнае і дакладнае. Гэта як локшына па-флоцку і спагецці болоньезэ - і там, і там макароны, але паміж імі ляжыць прорва.

Антаніна: З аднаго боку, мы можам усё выкласці ў інтэрнэт, але важна і прасторавае рашэнне. У плоскасці ўспрымаецца не так, як у прасторы. Важна, як працы звязаны адзін з адным. Яны пераклікаюцца, наводзяць на пэўныя думкі. Напрыклад, адна з секцый гэтага месяца фатаграфіі  -сацыяльная харэаграфія. У рамках гэтай секцыі ёсць дзве працы: Рамуальдаса Пажэрскіса, які здымаў Балтыйскі шлях, і побач праект Майкла Крыстафера Браўна, дзе людзі сапраўды гэтак жа стаяць у ланцужку, але ўжо зусім з іншай нагоды. Міжволі ўзнікае жаданне задаваць пытанні. Ўнутры Інстаграма такога няма.

- Як вы выбіраеце тэму?

Антаніна: Выбіраем тэму па-рознаму. У гэтым годзе Месяц фатаграфіі пачаў рабіць архіў. Яшчэ мы з Аняй Самарскай рыхтуем вялікае даследаванне, прысвечанае беларускай фатаграфіі і, знаходзячыся ў тэме гісторыі, мы падумалі: "чаму б яе не адрэфлексаваць?" І гэта складаная тэма - гісторыя ж не ліст, які нам далі. Мы кожны раз перасабіраем яе нанова. Мы маніпулюем фактамі і малюнкамі, гісторыя можа быць пунктам ідэалагічнай праграмы. Усё што ў нас ёсць - вера. Не заўсёды ёсць магчымасць праверыць факты, часам мы проста давяраем таму, хто нам сімпатычны.

Андрэй: Мы працуем над кнігай пра гісторыю беларускай фатаграфіі і вакол гэтай тэмы жылі і жывем. Гэта выбудавалася ў выказванне аб тым, як гісторыя змяняе фатаграфію, як фатаграфія змяняе гісторыю, як гісторыя можа ўзяць фатаграфію і сказаць, што яна сапраўдная, а яна не сапраўдная.

- Куды рухаецца фатаграфія ў Беларусі і як на гэта ўплывае Месяц Фатаграфіі ў Менску?

Антаніна: Фатаграфія бывае рознай, я магу адказаць толькі за мастацтва. Цяпер шматлікія мастакі не робяць фатаграфіі, а працуюць ужо з знойдзенымі малюнкамі, фокус накіраваны на канцэптуальнасць і даследчую парадыгму. Сёння зрабіць прыгожую карцінку не складае цяжкасцяў, ва ўсіх ёсць камера. Візуальнага матэрыялу занадта шмат, нам патрэбныя нейкія арыенціры, што з ім рабіць, як працаваць. І гэта важна, хтосьці павінен разабрацца ў велізарнай колькасці назапашанага. Візуальны матэрыял трэба асэнсоўваць: што гэта? чаму гэта адбываецца? што гэта нам дае? 

          А з нагоды ўплыву Месяца фатаграфіі, мы зрабілі партфоліо-рэвю, куды запрасілі экспертаў з розных краін і яны могуць абмяняцца ідэямі і даць адзін аднаму зваротную сувязь. Гэта ўключэнне з лакальнага кантэксту ў больш глабальны.

Андрэй: Спадзяюся, што неяк уплывае. а як - мы ўбачым потым.

- Якая спадчына дасталася Менску ад Месяца фатаграфіі?

Андрэй: Як мінімум гэта стромкае падзея ў галіне культуры, якое стала традыцыяй. І наша фатаграфічная бібліятэка, якая пакідае не толькі тое, што ёсць у Мінску, але і тое, што ёсць у Беларусі ў цэлым. Прэмія, якую мы ўручаем, пакідае зрэзы ўсяго лепшага, што было ў годзе не толькі ў фатаграфіі, але і ў куратарстве, напісанні тэкстаў, дызайне кніг. Я думаю, што гэта не мала.

Антаніна: Мы знаходзімся ў моманце і цяпер сказаць складана, а вось гадоў праз дзесяць... Але гэта ўсё роўна важнае мерапрыемства для Мінска, таму што яно расшырае разуменне фатаграфіі як сучаснага мастацтва, перш за ўсё.

- Як вы адбіраеце ўдзельнікаў?

Антаніна: Спачатку складаецца канцэпцыя, мы вырашалі, пра якія праблемы хацелі б пагаварыць, і потым падбіраюцца ўдзельнікі. Я рабіла гэта куратарскім спосабам - праглядала розныя працы. Паралельна з гэтым на дадатковых пляцоўках мы прызначалі open call. Самае галоўнае - адпавядаць тэме, гэта павінна быць гісторыя і рэфлексія вакол яе. Пра эстэтычнае змесціва мы таксама не забывалі.

- Што рабіць пачынаючаму фатографу?

Антаніна: Быць актыўным, вучыць ангельскую, быць нагледжаным і пастаянна працаваць. Працаваць з лакальным кантэкстам і выходзіць у глабальны, камунікаваць са светам. Падацца і атрымаць адмову - страшна, але не паддацца наогул - яшчэ страшней.

Андрэй: Працаваць, вучыць англійскую і ездзіць. Калі ў вас няма нагледжанасці і вы не разумееце, не можаце пагаварыць - у вас нічога не атрымаецца. Колькі б не казалі пра дэмакратычнасць фатаграфіі - гэта ўсё роўна закрыты клуб вельмі адукаваных, глыбокіх, разумных і пачуццёвых людзей.

- Топ - 3 мерапрыемстваў МФМ-2019, якія нельга прапусціць ні ў якім разе.

Антаніна: Галоўная выстава, наш сумесны з Інстытутам Гётэ паказ фільму “Гуд бай, Ленін!" у Музеі Азгура і выстава Майсея Нопельбаума.

Андрэй: Галоўная экспазіцыя, адкрыццё тэатральнага сезона ў Маладзечна, дзе будзе выстава архіўных фотаздымкаў маладзечанскіх вёсак, якія паміраюць і паўдзельнічаць у конкурсе сеткі крамаў КРАВТ - сфатаграфаваць запах. Вось вам і цікавая гісторыя, запах сфатаграфаваць нельга.

- І Што рабіць тым, хто ўдзельнічае ў гэтым конкурсе?

Андрэй: Думаць.

Фота-справаздачу з адкрыцця МФМ-2019 ў Галерэі