"Мы заўважаем і хвалім сваіх музыкаў толькі пасля адабрэння звонку"

— стваральніца “Ззяння” аб тым, якія крокі рабіць пачынаючым музыкам у Беларусі, чаму зачыніўся клуб Маладосць, і аб палітычнай свядомасці.

23.06.2020

Аўтар артыкула: Юрый Хлапонiн

Фота: Марыя Маркава

(Частка фота прадастаўлены Алёнай Гайдук)

Алёна Гайдук — арганізатар "Ззяння", менеджар пост-панк дуэта Nürnberg, былы арт-дырэктар клуба "Маладосць" і мастак.

У інтэрв'ю dadalog Алёна распавяла пра "Маладосць", "Ballantines True Music", і нават трохі пра палітыку.

"Калі ты хочаш нешта змяніць — пачні з сябе. Калі я адчула, што хачу слухаць музыку ў атмасферы свабоды, адкрытасці і самавыяўлення, якіх не хапала ў Менску — сама зрабіла першую вечарыну "Ззянне" — я пачала з сябе".

Юра: Некалькі месяцаў таму ты стала менеджарам Nürnberg. Раскажы, як гэта адбылося, і чаму менавіта яны?

Алёна: Я пастаянна сачу за беларускімі выканаўцамі, як новымі, так і ўжо вядомымі, адчуваю сябе паляўнічым, які пастаянна ў пошуках новага гучання. Nürnberg з'явіліся ў мяне ў полі зроку выпадкова, нават не памятаю дакладна калі і дзе, але вуха зачапілася за мелодыю, праект мне здаўся цэльным і класным. І калі быў шанец пазнаць гурт бліжэй я ім скарысталася. Паколькі я адзін з арганізатараў Ballantines True Music, маёй задачай было знайсці артыстаў на сумесны канцэрт з "Саюз" і "Dlina Volny". Вядома ж, я прапанавала Nürnberg выступіць, пазнаёмілася з імі асабіста. Мы пагутарылі, Алег і Юра распавялі, што яны думаюць аб сваёй групе, як і чым жывуць. А іх лайв у гэты вечар прайшоў проста выдатна, публіка прыняла гурт вельмі цёпла. Усё гэта мне зайшло, і я прапанавала хлопцам весці гурт як менеджар.

Яны з радасцю пагадзіліся, бо з гэтага ціхага беларускага музычнага віра складана бліснуць далей за мяжу.

Агулам, мы з імі пагутарылі, пазней аказалася, што гэта самастойны гурт, якая і сама сябе нядрэнна прасоўвае, у сацыяльным і музычным свеце. На жаль, пасля таго як мы з імі завязаліся, склалі планы на канцэрты, дамовіліся на фестывалі, у Расіі і Еўропе каранцін даў аб сабе ведаць — межы зачынілі і бліжэйшыя планы выступленняў зляцелі з нашых календароў. Пасля выхаду новага альбома ў нас была анлайн-трансляцыя "Бяспечны Live", якую прапанавалі "Артсядзіба". Пакуль канцэртны перапынак, будзем здымаць кліп і ўвасобім пару цікавых ідэй. А цяпер усе могуць паслухаць новы альбом, на маю думку, адзін з самых яркіх беларускіх альбомаў гэтага года.

 

Звядзеннем і майстарынгам альбома займаўся Рома з "Molchat Domá". Я, для папулярызацыі, прадзюсавала здымку, якая добра праявіла сябе ў Інтэрнэце, і праз пару дзён выйшаў альбом, які адзначылі многія замежныя СМІ.

 

Мая роля ў групе — арганізацыя канцэртаў, вядзенне перамоваў, дапамога ў вядзенні сацыяльных сетак, генераванне сумесных ідэй. Яны ж творчыя людзі... я па сабе ведаю, што прасоўваць сябе, хваліць, казаць пра сябе добра — вельмі складана. А калі ў цябе ёсць менеджар, ён можа свежым поглядам паглядзець на творчасць, падбадзёрыць, паказаць на моцны бок, даць слушную параду па прасоўванні ці, наадварот, намякнуць на мінусы якія могуць з'явіцца ў працы.

Ю: Наколькі наогул, на Тваё меркаванне, можна вылучыць асобна беларускую андэграўндную музыку цяпер?

Алёна: Па Nürnberg і іх стылі, у інтэрнэце, і паміж сябрамі, ідзе такое разважанне, як беларуская новая хваля. Туды ўваходзяць не так шмат гуртоў — "Molchat Domá", "SUPER BESSE", Nürnberg, Dlina Volny, Weed & Dolphins і, можа, яшчэ парачку. Цяпер менавіта іх час. Гэта досыць суцэльны пласт беларускай музыкі, які прасочваецца ў свет скрозь вузкую шчыліну ў нашай мяжы. Гэта не аматарская творчасць, а сапраўды прадуманая і цікавая музыка, якасны прадукт таленавітых людзей.

Ю: Ты казала пра новых беларускіх выканаўцаў, за якімі Ты сочыш. Хто яны?

Алёна: Першае, што прыходзіць у галаву — праекты, якія ўдзельнічаюць у Ballantines True Music. Для гэтага праекта мы выбіраем артыстаў якія працуюць у рамках электроннага фармату. За кароткі прамежак часу ў нас ужо выступалі Shuma, Intelligency, Palina, Мustelide. З кожным годам музычных электронных праектаў усё больш - я ў курсе ўсяго, паколькі я займаюся "Ззяннем", мне шмат усяго дасылаюць паслухаць.

Альтэрнатыўная сцэна ў Беларусі ёсць, проста ёй патрэбна падтрымка. Ёй патрэбныя кампетэнтныя менеджары, разуменне таго, як сябе лепш прадставіць, не губляцца ў гэтым музычным лесе, і ўпэўненасць ва ўласнай справе. Любы савет любому артысту — рабі толькі так, як можаш толькі ты.

"Гэтая рыса мне вельмі не падабаецца што мы заўважаем і хвалім сваіх музыкаў толькі пасля адабрэння звонку. Нам трэба проста быць уважлівымі, і арыентавацца на свой густ, а не густ замежных аўтарытэтаў і слухачоў". 

Ю: Калі меркаваць па праектах, якія мы ўжо згадвалі, яны больш папулярныя за мяжой, чым тут. Як маладому (умоўнаму) праекту развівацца ў беларускіх рэаліях (запісаць альбом, арганізоўваць канцэрты і т. д.), каб дамагчыся патрэбнай папулярнасці?

Алёна:

У першую чаргу — трэба шмат працаваць над сваім праектам, адточваць сваё бачанне і імкнуцца ўвасобіць яго па максімуму крута.

Другі крок — ты напісаў музыку, выпускаеш рэліз, выгружаеш на любую платформу, напрыклад, ствараеш групу ў ВК (там досыць зручная сістэма). Можаш разаслаць гэта людзям, якія займаюцца прасоўваннем, прадзюсаваннем, менеджментам — такім як я, напрыклад.

У трэціх — напісаць у СМІ, якія працуюць у музычнай сферы. Прапанаваць ім сябе паслухаць.

 

Рабіць крокі насустрач масавасці, сацыяльным адкрыццям. Цяпер вельмі складана інтравертам праявіць сябе. Калі ты напісаў музыку і проста сеў — вядома, нічога не будзе. Загрузі, пакажы — не трэба нават нічога казаць, проста папрасі паслухаць, дай людзям магчымасць пачуць цябе. Таму што ёсць актыўныя рабяты, якія дасылаюць сваю музыку — нешта падабаецца, нешта не. У любым выпадку гэта лепш, чым нічога не рабіць.

 

Тыя ж "Molchat Domá" — я іх знайшла даўно, калі яны яшчэ не былі мэйнстрымам, пра іх ніхто не пісаў, пра іх, наогул, мала дзе ведалі. Я таксама — шархацела-шархацела, паслухала, мне спадабалася. У адной установе ў мяне была магчымасць паўплываць на лайн-ап мерапрыемства. Там выступалі гурт Nite Nite Nite, Dlina Volny, і я прапанавала трэцімі Molchat Domá. Яны пагадзіліся, клёва выступілі, быў класны канцэрт. Але праз час пра іх усе забыліся — пра іх сталі гаварыць тут, калі яны пачалі заваёўваць Лацінскую Амерыку, пайшоў тур па Еўропе. І ў Беларусі заўважылі - “О! Нічога такія рабяты!”. Гэтая рыса мне вельмі не падабаецца — што мы заўважаем і хвалім сваіх музыкаў толькі пасля адабрэння звонку. Нам трэба проста быць уважлівымі, і арыентавацца на свой густ, а не густ замежных аўтарытэтаў і слухачоў.

У беларускай музыкі вялізны патэнцыял і шмат таленавітых артыстаў, я думаю ўсё заквітнее пасля пераменаў, у тым ліку і сфера мастацтва.

Ю: Ты — мастачка па адукацыі, актыўна займалася жывапісам да "Ззяння". У адным з інтэрв'ю ты казала, што гэтая сфера адышла на другі план. Але, у тваім апісанні на Lockdown адзначана: "З 2020 Алёна аднавіла працу з манументальнымі па памеры палотнамі ў тэхніцы жывапіс". Калі можна будзе чакаць ад цябе новых работ?

Алёна: Калі ты мастак, то ты сам у сабе, ты больш за ўсё маеш зносіны з сабой, знаходзішся адзін. Калі ты арганізатар, табе наадварот трэба раскрывацца, навучыцца мець зносіны і сацыялізавацца. Я прайшла гэты шлях — навучылася быць сацыяльным чалавекам. З-за таго, што вакол мяне шмат таленавітых сяброў і знаёмых, я ўвесь час занятая думкамі як іх прасоўваць, дапамагчы рэалізавацца, таму што я адчуваю ў сабе, што я ведаю, як гэта зрабіць.

Але цяпер, з-за каранціну, спынілася гэта сацыяльнае ўзаемадзеянне, я спынілася ў сваіх думках, і зразумела, што трэба вяртацца да сваіх вытокаў, да таго, з чаго я пачынала. Але гэта не адмяняе маёй арганізатарскай дзейнасці, таму што назапашаны багаж дазваляе быць якасным работнікам музычнай індустрыі.

Пра жывапіс — я зараз аднаўляю сваю працу, але гэта не так лёгка, трэба назапасіць у сабе энергію для першага рыўка, каб усё для сябе ўладкаваць, зрабіць камфортную атмасферу, пачаць працаваць, сабраць матэрыялы, усвядоміць як ты ўсё гэта будзеш рабіць. Працы — на некалькі месяцаў, каб узяць і пачаць. Я чалавек актыўны і працавіты, таму праз паўгода можна будзе ўбачыць мае працы.

Ю: Ты — дызайнер-фрылансер. Раскажы пра найбольш важныя дызайнерскія працы для цябе.

Алёна: Я раблю афішы для "Ззяння", для мяне гэта важна і прынцыпова. Навошта тлумачыць дызайнеру, што я хачу бачыць, калі я магу зрабіць гэта сама? Я гэта і ўмею і люблю! Калі просіць нехта зрабіць постар для пэўных канцэртаў, я заўсёды згаджаюся. І я заўсёды сама раблю афішы для мерапрыемстваў, арганізатарам якіх я з'яўляюся.

Увесь вобраз мерапрыемства таксама я прадумваю. Постары, якія суправаджаюць малюнак. Вобраз канцэрта, капірайт, тэксты для мерапрыемстваў таксама пакідаю за сабой. Вялікую долю крэатыву ўносіць у праект другі арганізатар праекта Аляксей Будзько. Настолькі было зручна ўсё рабіць самім па максімуме, што, цяпер, калі "Ззянне" развілося вельмі моцна, і трэба наймаць больш людзей, усё роўна ты хапаешся за ўсё, хочаш зрабіць усё сваімі сіламі. Ты дакладна ведаеш, што будзе так, як ты хочаш, і табе не прыйдзецца марнаваць час на доўгія тлумачэнні. У тых рэчах дзе я не кампетэнтная, я, вядома, працую з прафесіяналамі.

Ю: "Ззянне” — як змяніўся праект за апошні час?

Алёна: Усё змянілася. Ззянне ўжо не спыніць, праект, як быццам жыве сваім жыццём. Па-першае, змяніўся маштаб, ён стаў у некалькі разоў больш. Я не памятаю, колькі збіралася ў нас людзей на момант публікацыі ў 34mag два гады таму. Мы тады рабілі вечарынкі ў клубе "Маладосць", які быў і ўсплыў. Не памятаю нават, колькі там змяшчалася, у любым выпадку, рэйву там быць не магло. Цяпер у сярэднім прыходзіць 1500 чалавек, задзейнічана некалькі залаў ОК16, а на такі маштаб трэба шмат энергіі, фінансаў і часу. Гэта ўжо іншы ўзровень, ты ўзаемадзейнічаеш з вялікай колькасцю людзей.

Цяпер "Ззянне" не проста мерапрыемства, для многіх гэта важная падзея ў жыцці. Гучны і якасны гук, агульная гукавая хваля сінхранізуе людзей, ператвараючы ўсё ў адзіны магутны арганізм, даючы адчуць тое, што больш нідзе не зможаш выпрабаваць. Гэта прыемнае з пачуццяў — адчуванне сябе адзіным цэлым з усім светам.

Асноўная канцэпцыя "Ззяння" толькі ўмацавалася — папулярызацыя электроннай музыкі. Паколькі людзей стала больш, з'явілася магчымасць бачыць у сваім лайн-апе топавых артыстаў. І агульная якасць мерапрыемстваў палепшылася. Цяпер я адчуваю велізарную адказнасць за музыку якая ў нас грае — праект мае для многіх вялікі ўплыў. Хочацца насычаць начное жыццё не проста якасным і цікавым кантэнтам, але і асаблівым шармам, які нараджаецца ад ледзь чутнага званочка ў сэрцы.

 

  1. Наша мэта — кожнае новае мерапрыемства рабіць лепш папярэдняга, нават калі хтосьці гэтага не заўважыць, для нас саміх гэта такі пункцік, які мы павінны заўсёды выконваць. Напрыклад, у арганізацыі гуку, або візуалізацыі, або ўзроўню артыста — у любым выпадку, у нас нешта будзе лепш, чым у папярэдні раз.

  2. У канцэпцыю "Ззяння" таксама ўваходзіць пошук новых беларускіх імёнаў. Я заўсёды адкрыта да дыялогу з артыстамі і дыджэямі.

  3. Трэці пункт — прывоз любімых артыстаў у Беларусь.

"Я сама сабе не паверыла ты вязеш свайго куміра на сваё мерапрыемства. Я думаю: "Я магу рабіць усё, што хачу". Гэта незабыўнае адчуванне".

Ю: Найбольш запамінальная вечарынка за апошні час, якая ўразіла публіку?

Алёна: Выступленне, якое ўразіла публіку і мяне, у прыватнасці, — гэта лайв Schwefelgelb з Германіі, з якіх, наогул, усё пачыналася, таму што, калі я пачула іх музыку больш за 5 гадоў таму, я падумала: "Яны такія класныя, я хачу ўбачыць гэта ўжывую". Дадала сабе ў плэйліст, часта слухала, з галавы не выходзілі. А потым, праз 3,5 года, ужо з'явілася магчымасць прывезці іх у Менск. Я сама сабе не паверыла — ты вязеш свайго куміра на сваё мерапрыемства. А потым ты з імі размаўляеш, і аказваецца, яны класныя рабяты, і я думаю: "Я магу рабіць усё, што хачу". Гэта незабыўнае адчуванне.

У той момант, калі "Ззянне" толькі з'явілася, я нават не магла ўявіць, што яно стане такім, якім яно стала цяпер. Чаму я вельмі рада

Ю: "Ззянне" ўдзельнічае ў зборы сродкаў на ulej.by для чаго патрэбныя грошы праекту?

Алёна: Гэта было ў звязцы з Ballantines. Яны рабілі live-сесіі з прома-групамі "Ззянне", барамі "Karma", "Хуліган", і "Басота". Чатыры анлайн-трансляцыі, паралельна якім збіраліся грошы. Збор ужо скончыўся, у нас, напрыклад, можна было купіць білет на будучаю падзею. Ніякага даходу ў праекта няма ўжо тры месяцы ў сувязі з адсутнасцю мерапрыемстваў. Што будзе далей, паглядзім, бо цяпер, прачынаючыся кожную раніцу, мы апыняемся ў новай рэальнасці.

Ю: Ballantines True Music, зусім малады праект (каля года). Раскажы, у чым яго ідэя, чым ён адрозніваецца ад таго ж "Ззяння"?

Алёна: У "Ззяння" больш вузкі профіль — гэта тэхна-музыка, электронная музыка. У Ballantines могуць выступіць любыя беларускія артысты. Гэта падтрымка маладых музыкаў — "будзь сапраўдным, не бойся праявіць сябе". Пляцоўка адкрытая для выступленняў маладых артыстаў з бясплатным уваходам і ў цікавай лакацыі. Людзі могуць прыйсці паслухаць музыку, пазнаёміцца з новымі артыстамі не абцяжарваючы сябе фінансавымі выдаткамі.

Ю: Серыя вечарынак "Маладосць" — праект ужо завершаны?

Так, энергетычна мы яго не змаглі вынесці. "Маладосць" — вечарына лёгкай, але класнай музыкі. Мы яе рабілі, усё было прыкольна, але, так як "Ззянне" стала расці, і на яго трэба больш энергіі, увесь час, выдаткі, фінансы, увагу, кантакты — усё туды.

Ю: Чаму зачыніўся клуб "Маладосць", арт-дырэктарам якога ты была?

Складана сказаць, я не магу адказаць на пытанне, што па-сапраўднаму там адбылося, бо дырэктар клуба не адказвае на мае званкі. Перасталі праводзіць мерапрыемствы, клуба не стала. Для мяне гэты жыццёвы этап з доляй негатыву зачыніўся разам з клубам. Хоць месца было выдатнае, у самым цэнтры горада, з вялікім патэнцыялам і добрым пасылам.

Ю: “Маладосць" напаткаў лёс многіх класных ідэйных пляцовак, якія ў свой час зачыніліся. Як Ты думаеш, чаму так адбываецца?

Магчыма, не хапае прафесіяналізму, разумення таго, што такое начны клуб, няправільная расстаноўка прыярытэтаў. Фінансавае пытанне таксама грае сваю ролю — да моманту калі клуб адкрыецца, уладальнікі заплацяць падаткі, арэнду, у іх ужо не застаецца нічога, і да моманту адкрыцця іх ужо павінны ведаць і да іх з першага дня павінны ісці людзі, каб хоць нешта зарабляць. Але каб людзі даведаліся аб праекце і пачалі прыходзіць — павінны прайсці час. Я магу быць дарадцам па арт-справах, але вядзенне бізнесу, фінансы — гэта не да мяне.

Часта перашкаджаюць няправільна расстаўленыя прыярытэты — хтосьці хоча хутчэй атрымаць нажыву, прывозіць папсовых артыстаў, павышае цэны на ўваход і бар, але, я лічу, лепш рызыкнуць, і прывезці класнага артыста і быць першым у сваёй сферы. Рабіць нешта якаснае і новае — гэта і ёсць рухавічок начнога жыцця Мінска.

Ю: Наколькі я магу судзіць і па тваіх працах, і па профілю, ты з тых каму далёка не ўсё роўна, што адбываецца ў нашай краіне. Настолькі, што ты 5 гадоў таму была назіральнікам на выбарах. Як так адбылося?

Я заўсёды была зацікаўлена ў тым, што адбываецца ў нашай краіне. Калі ты чуеш з боку, як праходзяць выбары, гэта адно, але калі ты трапляеш туды, у самае пекла, і бачыш на ўласныя вочы, гэта зусім іншае. Я скажу, што гэта быў стрэс для мяне, на ўсё жыццё.

Я пісала справаздачы ў Facebook, з дрыготкімі рукамі, бо мяне разрывалі эмоцыі: злосць, крыўда, нянавісць, горыч, безвыходнасць, і ты нічога не можаш з гэтым зрабіць — "сядзі і глядзі". Гэта як спрачацца з дурнямі. І вось я тады сядзела і глядзела, пісала скаргі — было пачуццё, што я ўсё гэта кіну, і не буду сюды прыходзіць, таму што бачыць адно і тое ж кожны дзень — сапраўды балюча. Калі ты чалавек з пачуццёвай душой і слабымі нервамі табе лепш туды не ісці.

Я пісала справаздачы ў Facebook, з дрыготкімі рукамі, бо мяне разрывалі эмоцыі: злосць, крыўда, нянавісць, горыч, безвыходнасць, і ты нічога не можаш з гэтым зрабіць "сядзі і глядзі"

Ю: То бок, ты б не паўтарыла такога 9 жніўня?

Калі я адчую, што мне трэба быць назіральнікам у гэтым годзе — я пайду. Мы ўсе ў адказе за тое, як будзе развівацца наша краіна. Калі ты хочаш нешта змяніць — пачні з сябе. Я заўсёды пачынаю з сябе. Напрыклад, калі я адчула, што хачу музыку, якой няма ў Менску, зрабіла першую вечарыну "Ззяння" — я пачала з сябе. На той момант альтэрнатыў праекту не было. Так і ў справе грамадзянскай адказнасці - цяпер ты павінен быць актыўным удзельнікам. Каб быць са сваім сумленнем у сяброўскіх адносінах, трэба дзейнічаць, цябе не павінен спыняць страх, якім прасякнута большасць насельніцтва Беларусі. Зрабіць правільны выбар на выбарах. Бяздзейнасць у сваім жыцці гэта лёс дзіцяці, і пакуль народ не стане самастойным, над ім заўсёды будзе той, хто будзе паказваць, што яму рабіць, і гэтыя дзеянні не заўсёды на карысць большасці. Я не разумею, чаму некаторыя думаюць, што ўсё само сабой зменіцца, і за цябе ўсё зробяць. Мне падабаецца быць самой адказнай за сваё жыццё, за свае ўчынкі.

Ю: Назіранне на выбарах была твая ініцыятыва?

Так, мяне ніхто не прымушаў. Гэта класна, і жахліва адначасова. Калі хочаш паспрабаваць — будзь гатовы да эмацыйнага прэсінгу. Таму што ты там будзеш адзін, а побач з табой будуць яшчэ пяць, не такіх, як ты.